صدور حکم تخریب از کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری

الزام شهرداری به اخذ حکم تخریب از کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری در مواردی که ساخت و ساز بدون توجه به اصول شهرسازی، فنی و بهداشتی صورت پذیرفته است.

نظریه شماره ۴۵۸۹ – ۷ مورخ ۲۷-۷-۱۳۷۳

الف) تخلفات ساختمانی قبل از سال ۱۳۵۸ همانند تخلفات ساختمانی بعد از آن تابع تبصره های اصلاحی ۱، ۲، ۳ و ۸ و الحاقی ۹، ۱۰ و ۱۱ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری می باشند.

‌لایحه قانونی اصلاح تبصره‌های ماده ۱۰۰ قانون شهرداری مصوب ۱۳۵۸٫۶٫۲۷

ماده واحده: تبصره‌های ۲ و ۳ و ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۸ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری به شرح زیر اصلاح و تبصره‌های ۹ و ۱۰ و ۱۱ به ماده مذکور الحاق‌می‌گردد:

تبصره ۲ –

در مورد اضافه بنا زائد بر مساحت زیر بنای مندرج در پروانه ساختمان واقع در حوزه استفاده از اراضی مسکونی

کمیسیون می‌تواند در‌صورت عدم ضرورت قلع اضافه بنا و حکم تخریب با توجه به موقعیت ملک از نظر مکانی (‌در بر خیابانهای اصلی یا خیابانهای فرعی و یا کوچه بن باز یا بن بست)

رأی‌به اخذ جریمه‌ای که متناسب با نوع استفاده از فضای ایجاد شده و نوع ساختمان از نظر مصالح مصرفی باشد

تعیین و شهرداری مکلف است بر اساس آن ‌نسبت به وصول جریمه اقدام نماید.

(‌جریمه نباید از حداقل (۲).(۱) کمتر و از سه برابر ارزش معاملاتی ساختمانی برای هر متر مربع بنای اضافی بیشتر باشد)

در صورتی که ذینفع از‌پرداخت جریمه خودداری نمود شهرداری مکلف است مجدداً پرونده را به همان کمیسیون ارجاع و تقاضای صدور رأی تخریب را بنماید.

کمیسیون در‌این مورد نسبت به صدور رأی تخریب اقدام خواهد نمود.

تبصره ۳ –

در مورد اضافه بنا زائد بر مساحت مندرج در پروانه ساختمانی واقع در حوزه استفاده از اراضی تجارتی و صنعتی و اداری کمیسیون می‌تواند

‌در صورت عدم ضرورت قلع اضافه بنا به توجه به موقعیت ملک از نظر مکانی ( در بر خیابانهای اصلی یا خیابانهای فرعی و یا کوچه بن باز یا بن بست)‌

رأی به اخذ جریمه‌ای که متناسب با نوع استفاده از فضای ایجاد شده و نوع ساختمان از نظر مصالح مصرفی باشد تعیین و شهرداری مکلف است بر‌اساس آن نسبت به وصول جریمه اقدام نماید

(‌جریمه نباید از حداقل دو برابر کمتر و از چهار برابر ارزش معاملاتی ساختمان برای هر متر مربع بنای‌اضافی ایجاد شده بیشتر باشد)

در صورتی که ذینفع از پرداخت جریمه خودداری نمود شهرداری مکلف است مجدداً پرونده را به همان کمیسیون ارجاع‌ و تقاضای صدور رأی تخریب را بنماید.

کمیسیون در این مورد نسبت به صدور رأی تخریب اقدام خواهد نمود.

تبصره ۴ –

در مورد احداث بنای بدون پروانه در حوزه استفاده از اراضی مربوطه در صورتی که اصول فنی و بهداشتی و شهرسازی رعایت شده باشد‌

کمیسیون می‌تواند با صدور رأی بر اخذ جریمه به ازاء هر متر مربع بنای بدون مجوز (۱۰).(۱) ارزش معاملاتی ساختمان یا (۵).(۱) ارزش سرقفلی‌ساختمان،

در صورتی که ساختمان ارزش دریافت سرقفلی داشته باشد، به هر کدام که مبلغ آن بیشتر است از ذینفع بلامانع بودن صدور برگ پایان‌ساختمان را به شهرداری اعلام نماید.

اضافه بنا زائد بر تراکم مجاز بر اساس مفاد تبصره‌های ۲ و ۳ عمل خواهد شد.

تبصره ۵ –

در مورد عدم احداث پارکینگ و یا غیر قابل استفاده بدون آن و عدم امکان اصلاح آن کمیسیون می‌تواند

با توجه به موقعیت محلی و نوع‌استفاده از فضای پارکینگ رأی به اخذ جریمه‌ای که حداقل یک برابر و حداکثر دو برابر ارزش معاملات ساختمان برای هر متر مربع فضای از بین رفتن ‌پارکینگ باشد صادر نماید،

مساحت هر پارکینگ با احتساب گردش ۲۵ متر مربع می‌باشد) شهرداری مکلف به اخذ جریمه تعیین شده و صدور برگ پایان‌ساختمان می‌باشد.

تبصره ۶ –

در مورد تجاوز به معابر شهر، مالکین موظف هستند در هنگام نوسازی براساس پروانه ساختمان و طرحهای مصوب رعایت برهای اصلاحی‌را بنمایند.

در صورتی که بر خلاف پروانه و یا بدون پروانه تجاوزی در این مورد انجام گیرد شهرداری مکلف است از ادامه عملیات جلوگیری و پرونده امر را به‌کمیسیون ارسال نماید.


‌در سایر موارد تخلف مانند عدم استحکام بنا، عدم رعایت اصول فنی بهداشتی و شهرسازی در ساختمان رسیدگی به موضوع در صلاحیت کمیسیونهای‌ماده صد است.

تبصره ۷ –

مهندسان ناظر ساختمانی مکلفند نسبت به عملیات اجرایی ساختمانی که به مسئولیت آنها احداث می‌گردد

از لحاظ انطباق ساختمان با‌مشخصات مندرج در پروانه و نقشه‌ها و محاسبات فنی ضمیمه آن مستمراً نظارت کرده

و در پایان کار مطابقت ساختمان با پروانه و نقشه و محاسبات‌فنی را گواهی نمایند.

هر گاه مهندس ناظر بر خلاف واقع گواهی نماید و یا تخلف را به موقع به شهرداری اعلام نکند

و موضع منتهی به طرح در‌کمیسیون مندرج در تبصره یک ماده صد قانون شهرداری و صدور رأی بر جریمه

یا حکم تخریب ساختمان گردد شهرداری مکلف است مراتب را به نظام‌معماری و ساختمانی منعکس نماید.

شورای انتظامی نظام مذکور موظف است مهندس ناظر را در صورت تقصیر برابر قانون نظام معماری و ساختمانی حسب مورد با توجه به اهمیت‌موضوع به ۶ ماه تا سه سال محرومیت از کار

و در صورتی که مجدداً مرتکب تخلف شود که منجر به صدور رأی تخریب به وسیله کمیسیون ماده صد‌گردد به حداکثر مجازات محکوم کند.

مراتب محکومیت از طرف شورای انتظامی نظام معماری و ساختمانی در پروانه اشتغال درج و در یک از جرائد‌کثیرالانتشار اعلام می‌گردد.

شهرداری مکلف است تا صدور رأی محکومیت به محض وقوف از تخلف مهندس ناظر

و ارسال پرونده کمیسیون ماده صد ‌به مدت حداکثر ۶ ماه از اخذ گواهی امضاء مهندس ناظر مربوطه

برای ساختمان جهت پروانه ساختمان شهرداری خودداری نماید.


‌مأموران شهرداری نیز مکلفند در مورد ساختمانها نظارت نمایند

و هر گاه از موارد تخلف در پروانه به موقع جلوگیری نکنند

و یا در مورد صدور گواهی‌انطباق ساختمان با پروانه مرتکب تقصیری شوند طبق مقررات قانونی به تخلف آنان رسیدگی می‌شود

و در صورتی که عمل ارتکابی مهندسان ناظر و‌مأموران شهرداری واجد جنبه جزایی هم باشد

ازاین جهت نیز قابل تعقیب خواهند بود.

در مواردی که شهرداری مکلف به جلوگیری از عملیات ساختمانی است و دستور شهرداری اجرا نشود

می‌تواند با استفاده از مأموران اجراییات خود و‌در صورت لزوم مأموران انتظامی برای متوقف ساختن عملیات ساختمانی اقدام نماید.

تبصره ۸-

دفاتر اسناد رسمی مکلفند قبل از انجام معامله قطعی در مورد ساختمانها گواهی پایان ساختمان

و در مورد ساختمانهای نا تمام گواهی عدم‌خلاف تا تاریخ انجام معامله را که توسط شهرداری صادر شده باشد

ملاحظه و مراتب را در سه بند قید نمایند.

در مورد ساختمانهایی که قبل از تصویب قانون ۶ تبصره الحاقی

به ماده صد قانون شهرداریها (۱۳۵۵٫۱۱٫۲۴) معامله انجام گرفته و از ید مالک اولیه‌خارج شده باشد

در صورتی که مورد معامله کل پلاک را شامل نگردد گواهی عدم خلاف یا برگ پایان ساختمان الزامی نبوده

و با ثبت و تصریح آن در‌سند انجام معامله بلامانع می‌باشد.

در مورد ساختمانهایی که قبل از تاریخ تصویب نقشه جامع شهر ایجاد شده

در صورتی که اضافه بنا جدید حادث نگردیده باشد

و مدارک و اسناد نشان‌دهنده ایجاد بنا قبل از سال تصویب طرح جامع شهر باشد

با ثبت و تصریح مراتب فوق در سند مالکیت انجام معامله بلامانع می‌باشد.

تبصره ۹-

ساختمانهایی که پروانه ساختمان آنها قبل از تاریخ تصویب نقشه جامع شهر صادر شده است

از شمول تبصره ۱ ماده صد قانون شهرداری‌معاف می‌باشد.

تبصره ۱۰-

در مورد آراء صادره از کمیسیون ماده صد قانون شهرداری هر گاه شهرداری یا مالک یا قائم‌مقام او

از تاریخ ابلاغ رأی ظرف مدت ده روز نسبت‌به آن رأی اعتراض نماید.

مرجع رسیدگی به این اعتراض کمیسیون دیگر ماده ۱۰۰ قانون شهرداری خواهد بود

که اعضای آن غیر از افرادی می‌باشند که در صدور رأی‌قبلی شرکت داشته‌اند. رأی این کمیسیون قطعی است.

تبصره ۱۱-

آیین‌نامه ارزش معاملاتی ساختمان پس از تهیه توسط شهرداری و تصویب انجمن شهر در مورد اخذ جرائم قابل اجرا است.

و این ارزش‌معاملاتی سالی یک بار قابل تجدید نظر خواهد بود.

رزرو وقت مشاوره


ب) شهرداری می تواند بدون مراجعه به مقامات قضایی از عملیات بدون پروانه ساخت و ساز

یا مخالف مفاد پروانه ممانعت به عمل آورد

ولیکن حق تخریب بدون صدور حکم تخریب از کمیسیون های ماده ۱۰۰ را نخواهد داشت.»

سؤال:
آیا تخلفات ساختمانی قبل از سال ۱۳۵۸ فقط قابل جریمه می باشد یا حکم تخریب هم داده میشود.

آیا شهرداری اجازه جلوگیری از عملیات ساختمانی بدون پروانه یا خلاف پروانه

و تخریب بنای مستحدثه بدون مجوز را دارد یا خیر.

نظریه اداره کل حقوقی قوه قضائیه

تخلفات ساختمانی قبل از ۱۳۵۸ همانند تخلفات ساختمانی بعد از آن

تابع تبصره های اصلاحی ۱، ۲، ۳ و ۸ و الحاقی ۹، ۱۰ و ۱۱ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری است

و در مورد کلیه پرونده های مطروحه در کمیسیون های تبصره ۱ ماده ۱۰۰ قانون مذکور

باید طبق تبصره های الحاقی و اصلاحی رأی صادر شود.

کمیسیون می تواند در صورت عدم رعایت اصول فنی، بهداشتی و شهرسازی و یا عدم پرداخت جریمه

در مواردی که کمیسیون جریمه تعیین کرده،

حکم تخریب صادر نماید در غیر این صورت با اخذ جریمه مقرر در قانون بلامانع بودن صدور برگ پایان کار ساختمان اعلام می شود.


۲) با توجه به قسمت اخیر ماده ۱۰۰ قانون شهرداری، شهرداری می تواند بدون مراجعه به مقامات قضایی از

عملیات ساختمانی بدون پروانه یا مخالف مفاد پروانه به وسیله مأمورین خود جلوگیری کند

ولی مجاز به تخریب و رفع آثار مستحدثه خلاف پروانه یا بدون رعایت مندرجات پروانه،

بدون صدور حکم تخریب از ناحیه کمیسیون های ماده ۱۰۰ نمی باشد.

نوشته های مشابه

1 دیدگاه در “عدم امکان تخریب بدون صدور حکم تخریب از کمیسیون های ماده ۱۰۰ قانون شهرداری

امکان ارسال نظر وجود ندارد.